Çokomel Çocuk
Okul öncesi çocuklarda yalan kavramı
 

Okul öncesi çocuklarda yalan kavramı

"Çocuğum yalan söylüyor, ne yapmalıyım" diye soruyorsanız önce çocuğunuzun yaşına ve ebeveynleri ile olan ilişkisine bakmalısınız. 0-6 yaş çocuklarda 'yalan' kavramını Uzman Psikolog Yegan Sasık anlatıyor

Yazdır

Çocuklarda sık karşılaşılan problemlerden biri yalan. Neyin yalan olduğunun sınırını iyi çizmek lazım. Yalan, doğru olmayan bir şeyin doğru olmadığının bilinerek söylenmesidir. Yani burada istemli bir hal vardır.

0-6 Yaş arasındaki çocuklar yalandan haberdar mıdır? 'Yalan söylüyor' denilebilir mi?
Küçük yaşlardaki bir çocuk genellikle yalan söylediğinin farkında değildir. Özellikle 6 yaşına kadar yalan söylemenin bir anlamı ve önemi yoktur. Çünkü bu yaş çocukları gerçek ile gerçek olanı ayırt edemezler. Bu dönem içerisinde doğruyu yansıtmayan söylemleri yanlış olarak tanımlamak daha doğru olur. Çocuğun niyeti, karşısındakini aldatmak değildir. Bilişsel gelişim itibari ile soyut düşünme (muhakeme) becerisi; az, çok, büyük, küçük, uzak, yakın gibi kavramların gerçek anlamları ancak 6 yaşından sonra yetişkin zihniyetindekine benzer bir algıya dönüşür. Bu kavramların tam anlamıyla idrak edene dek çocuklar yetişkinlerce yalan zannedilen ifadelerde bulunabilirler. Hatta kimi zaman geniş hayal güçlerini de devreye sokarak masalsı hikayeler de anlatabilirler. Bu gibi söylemlerin ve hikayelerin yalanla bir ilgisi yok. Ayrıca bu gibi hikayeler zihin gelişimi için oldukça besleyici. Kesinlikle engellenmemesi gerekir.

Unutmayın, ilköğretim çağına kadar çocuklar bilinçli olarak yalan söylemez. Fakat ilerideki tutum ve davranışlarının şekillenmesi açısından 0-6 yaş arasının ciddi önem taşıdığını hep akılda tutmak yerinde olur.

Ebeveynler çocuklara örnek olur!
Masalsı, abartılı söylemlerin haricinde, doğruyu yansıtmayan söylemlerin oluşmaması ve çocukların yalan söyleme davranışını kazanmamaları için anne ve babaların tutum ve davranışları önemli. Çocuklar anne ve babaların davranış şekillerini bir sünger gibi emerler. Bu yüzden yalan söylemesi gerekenler önce ebeveynlerdir. Üstelik yalanların büyük olması da gerekmez. Mesela biri eşinizi aradığında 'Burada olmadığımı söyle’ gibi ifadeleri en azından çocuğunuzun yanında kullanmamalısınız.

ocuğunuzu yalana teşvik etmekten kaçının

Ebeveynler genellikle doğruyu söyletmek için çocuklarını sıkıştırırlar. İtirafa zorlanan her insanın ilk tepkisi ‘inkara sığınmak’ olur. Örneğin, ağzının etrafında çikolata kalıntıları olan bir çocuğa ‘Çikolatayı sen mi yedin?’ diye sormak çocuğu yalana itecek ve ‘Hayır!’ cevabını vermek zorunda kalacak. Oysa ki ‘Bana sormadan çikolata yememen gerekirdi’ gibi bir tepki vermeniz bir kaç açıdan çocuk için öğretici olur. Siden habersiz bir şey yapamayacağı fikrini edinir. Yani sınırları algılar dolayısıyla kendini güvende hisseder. Ayrıca azar işitmekten ya da ceza almaktan kaçınmak için yalan söyleme yolunu seçmesine engel olur.

0-6 yaş arasında çocuğu olan ebeveynlere tavsiye
0-6 yaş arasında bilinçli olmayan fakat aynı zamanda gerçeği de yansıtmayan söylemler ile karşılaştığınızda “yalan söyleme” ya da “yalan söylüyorsun” gibi cümleler asla kullanmayın. Bu söylemleriniz nedeniyle çoçuğunuzu yalan kavramı ile tanıştırırsınız.

Söylemlerinize dikkat etmiş, çocuğunuzun yanında yalan söylememiş olmanıza rağmen 0-6 yaş arasındaki çocuğunuz doğruyu yansıtmıyorsa çocuğunuza kızmadan ve müdahale etmeden önce lütfen önce kendinizi dürüstçe gözlemleyin. Anne-baba olarak tutumlarınızı gözden geçirin. İnanın ki çocuğunuza karşı sergilediğiniz tutumda en ufak bir değişiklik bile çocuğunuzda tahmin edemeyeceğiniz olumlu gelişimlere yol açacak.

Anne baba olarak kendi kendinize sorabileceğiniz birkaç soru:

  • Biz yalan söylüyor muyuz?
  • Gösterdiğimiz ilgi ve sevgi yeterli mi?
  • Yeterince kabullenici ve hoşgörülü davranıyor muyuz?
  • Yeterince sorumluluk veriyor ve bireyselleşmesine olanak sağlıyor muyuz?
  • Yüklediğimiz sorumluluklar güç ve kapasitesi üzerinde mi?
  • Akranları ve/veya kardeşleri ile sıklıkla kıyaslamalarda bulunuyor muyuz?
  • Eleştirilerimizin yanı sıra çocuğumuz yeterince takdir ediyor muyuz?


Yalan söyleme davranışını iyileştirmek, önlemekten daha zor. Önemli olan çocuğu yalana itecek durumlara meydan vermemek. Anne ve babaların tutarlı davranışlar sergiliyor olmaları yalan gibi olumsuz davranışın çocuklarınız tarafından kazanılmasına engel olur.

Anahtar Kelimeler: çocuğum, yalan, söylüyor, yapmalıyım, diye, soruyorsanız
Bu haber toplam 6773 defa okunmuştur
Haber Yorumları
Yorum Ekle
Bu haber henüz yorum yapılmamıştır, ilk yorum yapan siz olun.
 Diğer Haberler
Tek çocuk mu kalmalı, kardeş mi yapmalı?
Anne-baba ve çocuk ilişkisinde sorun çözme yolları
Çocuklarda yetersizlik hissi neden olur?
2 yaş krizi
Çocuğunuza ne kadar ilgi göstermelisiniz?
Çocuğunuz Özgüveni için
TV'ler çocuk bakıcısı değildir
Çocuğunuzu bağımlılıktan korumanın yolu
Manevi değerler miniklere nasıl öğretilir
Çocuklar neden yalan söyler
Çocuk 7 yaşına kadar anneci sonra babacı oluyor
Çocuklar neden saldırganlaşır
Çocuğunuz tırnak mı yiyor
Anne baba düşmanlığı bu zamanlarda başlıyor
Anne baba düşmanlığı bu zamanlarda başlıyor
Kardeş kıskançlığı nasıl önlenir
Çocuklar için korkuyu yenme tüyoları
Ergenlikte yaşanan en yaygın sorunlar
Sınav kaygısı çocukları olumsuz etkiliyor
Sınavlara hazırlanan öğrencilere verimli ders çalışma ilkeleri
 
Fotogaleri
Çok Okunanlar
Videogaleri
Çok Yorumlananlar
Finans
İMKB 100
77.987
USD ALIŞ
3.0800
USD SATIŞ
3.1000
EURO ALIŞ
3.3900
EURO SATIŞ
3.4150
POUND ALIŞ
3.7530
POUND SATIŞ
3.8160
ALTIN ALIŞ
125.2200
ALTIN SATIŞ
126.3200
Hava Durumu
Havadurumu
Namaz Vakitleri
İmsak
05:34
Güneş
07:14
Öğlen
13:00
İkindi
15:59
Akşam
18:23
Yatsı
19:52
Tarihte Bugün
1969 Federal Almanya'da sosyal demokrat Willy Brandt şansölyeliğe (başbakan) seçildi.
Süper Loto
19.10.2017
Tarihli Çekiliş Sonucu
03 - 12 - 17 - 28 - 47 - 48
On Numara
16.10.2017
Tarihli Çekiliş Sonucu
01 - 06 - 12 - 13 - 14 - 16 - 19 - 27 - 35 - 37 - 38 - 40 - 49 - 51 - 52 - 55 - 64 - 65 - 68 - 69 - 75 - 80
Şans Topu
18.10.2017
Tarihli Çekiliş Sonucu
01 - 02 - 15 - 16 - 25 - 12
Sayısal Loto
21.10.2017
Tarihli Çekiliş Sonucu
07 - 12 - 26 - 29 - 31 - 36
Lig Puan Durumu
 
TAKIM
O
G
B
M
P
 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
YazarlarMisafir Yazarlar
Anket
Seçimlerde hangi partiye oy vereceksiniz?
AK Parti
CHP
BDP
MHP
Diğer
Hakkımızda | Künye | Reklam | İletişim | RSS
Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.